Tiếng Việt
Tiếng Việt
Tiếng Việt
Hotline: 04 3225 2445
1. CẨM NANG TÌM HIỂU QUẢN LÝ TẬP THỂ QUYỀN SAO CHÉP


 CHÚNG TÔI LÀ AI?


CHÚNG TÔI LÀM GÌ?


CHÚNG TÔI BẢO VỆ GÌ CHO BẠN?


QUYỀN TÁC GIẢ 

 

q  Quyền tác giả là gì?

Quyền tác giả là một tập hợp các quyền của tác giả đối với tác phẩm gốc.

“Quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu” (Khoản 2 Điều 4 Luật SHTT Việt Nam).

 

q  Quyền tác giả phát sinh như thế nào?

Quyền tác giả phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phân biệt nội dung, chất l­ượng, hình thức, phương tiện, ngôn ngữ, đã công bố hay ch­ưa công bố, đã đăng ký hay ch­ưa đăng ký.

 

q  Quyền tác giả gồm những quyền gì?

 

·         Quyền tinh thần của tác giả ( hay còn gọi là quyền nhân thân)

Quyền dành riêng cho tác giả, ĐỘC LẬP hoàn toàn với quyền kinh tế, không thể CHUYỂN GIAO được, có thể tồn tại sau khi tác giả chết thậm chí tồn tại vĩnh viễn

§  Đặt tên cho tác phẩm;

§  Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng;

§  Công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm;

§  Bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho người khác sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả.

 

·         Quyền kinh tế của tác giả (hay còn gọi là quyền tài sản)

 

Quyền năng kiểm soát việc sử dụng tác phẩm của tác giả hoặc người nắm giữ quyền, để khai thác giá trị KINH TẾ của tác phẩm, có thể chuyển giao được, có thời hạn bảo hộ xác định thông thường là suốt cuộc đời tác giả và 50 năm sau khi tác giả qua đời.

  •   Làm tác phẩm phái sinh;
  • Biểu diễn tác phẩm trước công chúng;
  • Sao chép tác phẩm;
  • Phân phối, nhập khẩu bản gốc hoặc bản sao tác phẩm;
  • Truyền đạt tác phẩm đến công chúng bằng phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào khác;
  • Cho thuê bản gốc hoặc bản sao tác phẩm điện ảnh, chương trình máy tính.

 

 

QUYỀN SAO CHÉP 


q  Quyền sao chép là gì?

Quyền sao chép là quyền tài sản cơ bản và quan trọng nhất. “là một trong các quyền tài sản độc quyền thuộc quyền tác giả, do chủ sở hữu thực hiện hoặc cho phép người khác thực hiện việc tạo ra bản sao tác phẩm bằng bất kỳ phương tiện hay hình thức nào, bao gồm cả việc tạo ra bản sao dưới hình thức điện tử.”(Khoản 2 Điều 23 Nghị Định 85/2011/NĐ-CP)

 

Độc quyền ở đây chính là QUYỀN NĂNG cho phép hoặc không cho phép người khác làm bản sao tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào, bằng việc sử dụng bất kỳ phương pháp hoặc phương tiện nào đã biết hoặc được phát triển sau này, trừ một số trường hợp đặc biệt gọi là giới hạn hoặc ngoại lệ.

 

q Thế nào là giới hạn hoặc ngoại lệ?

Pháp luật quốc gia cho phép tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả được tự do sử dụng trong những trường hợp cụ thể. Trong trường hợp khác, pháp luật quốc gia cho phép tác phẩm được sử dụng mà không cần sự cho phép của chủ thể quyền miễn là người sử dụng phải trả tiền cho việc sử dụng đó. Nhờ những giới hạn quyền tác giả, thậm chí cả khi tác phẩm chưa thuộc về công cộng đôi khi có thể được sử dụng mà không cần sự xin phép hoặc trả tiền bản quyền cho tác giả hoặc các chủ thể quyền khác. Tuy nhiên, vẫn phải giới thiệu tên tác giả, người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, tổ chức phát sóng và nguồn gốc của tác phẩm

 

·         Giới hạn quyền theo Điều 25 Luật SHTT Việt Nam:

  • Tự sao chép một bản nhằm mục đích nghiên cứu khoa học, giảng dạy của cá nhân
  • Sao chép tác phẩm để lưu trữ trong thư viện với mục đích nghiên cứu

    ·     Giới hạn quyền theo Công ước Berne thì việc thực hiện những ngoại lệ này còn phải thỏa mãn ba điều kiện dưới đây:
  • Chỉ là trường hợp đặc biệt nhất định.
  • Không mâu thuẫn với việc khai thác thông thường của tác phẩm.
  • Và không gây ảnh hưởng bất hợp lý đến những lợi ích hợp pháp khác của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả.

q  Tác phẩm thường được sao chép dưới những hình thức nào?

Trên thực tế, việc sao chép để tạo ra bản sao tác phẩm (bản sao trực tiếp hoặc gián tiếp một phần hoặc toàn bộ tác phẩm) được thực hiện bằng rất nhiều hình thức như:

-  In

-  Sao chụp

- Quét (scan)

- Sao chép kĩ thuật số (ví dụ như trên CD hay DVD)

-  Lưu trữ điện tử trong cơ sở dữ liệu

Theo điều 9 (1) Công ước Berne, sao chụp là hành vi thuộc độc quyền sao chép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả và theo khoản 4 điều 4 Nghị định 100/2006/NĐ-CP của Chính phủ (quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Dân sự, Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả và quyền liên quan) thì: “Bản sao tác phẩm là bản sao chép trực tiếp hoặc gián tiếp một phần hoặc toàn bộ tác phẩm. Bản sao chụp tác phẩm cũng là bản sao tác phẩm".

Do vậy, trừ các trường hợp giới hạn hoặc ngoại lệ theo quy định của pháp luật, thì việc sao chụp diễn ra trong các trường học, trường đại học, tổ chức giáo dục, viện nghiên cứu, thư viện, cơ quan lưu trữ, cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và tổ chức khác chính là hành vi sao chép, và khi không được sự đồng ý của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả thì đó là hành vi xâm phạm quyền sao chép tác phẩm của họ.

 

QUẢN LÝ TẬP THỂ QUYỀN TÁC GIẢ 

 

q  Tại sao phải quản lý tập thể quyền tác giả?


Các tác giả (đặc biệt là những người nổi tiếng) có thể dễ dàng trở nên quá tải bởi tất cả các yêu cầu từ những người muốn sao chép, phát sóng, phóng tác hoặc các hình thức sử dụng khác đối với các tác phẩm theo cách đòi hỏi phải có sự cho phép của họ. Nắm bắt tất cả yêu cầu và quyết  định có cho phép hay không cấp giấy phép miễn phí hoặc có thu phí có thể tốn rất nhiều thời gian.

Các yêu cầu này là rất quan trọng vì bằng việc cho phép thông qua giấy phép hoặc chuyển giao, các tác giả nhận được thanh toán tiền bản quyền của họ. Để có thời gian tiếp tục sáng tạo, trong khi vẫn giải quyết tất cả các yêu cầu, nhiều tác giả dựa vào các dịch vụ của các tổ chức quản lý tập thể. Các tổ chức này hoạt động như một liên kết giữa các tác giả với những ai muốn sử dụng tác phẩm của họ. Tổ chức quản lý tập thể cấp giấy phép, thu tiền bản quyền, và điều tra , ngăn chặn và đòi bồi thường cho việc sử dụng trái phép. Nhờ các tổ chức quản lý tập thể, các tác giả nhận được các khoản thanh toán mà họ xứng đáng được

nhận khi tác phẩm của họ được sử dụng , và người sử dụng cũng có thể dễ dàng có được giấy phép sử dụng các tác phẩm một cách hợp pháp, thông qua một đầu mối, với chi phí tương xứng mức độ sử dụng thực tế, tới một khối lượng tư liệu cực kỳ lớn, đa dạng về hình thức, phong phú về nội dung.

 

q  Quản lý quyền tác giả như thế nào?

 

·  Công việc : Quản lý hoạt động sử dụng các quyền kinh tế thuộc quyền tác giả, nhằm tối ưu việc sử dụng tác phẩm dưới dạng sản phẩm hoặc dịch vụ cung ứng trên thị trường   

·   Phương thức :Có hai phương thức quản lý quyền tác giả mà tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả có thể lựa chọn là Phương pháp quản lý cá thể và Phương pháp quản lý tập thể.

§  Phương thức quản trị cá thể: là do tác giả hoặc người nắm giữ quyền trực tiếp thực hiện. Ưu điểm: Kiểm soát trực tiếp. Nhược điểm Hiệu quả chi phí thấp trong nhiều trường hợp/Không khả thi trong nhiều trường hợp. 

§  Phương thức quản trị tập thể là do một tổ chức chuyên nghiệp hoặc tổ chức của tác giả hoặc người nắm giữ quyền thực hiện.Ưu điểm: Hiệu quả chi phí cao trong nhiều trường hợp/ Khả thi trong nhiều trường hợp. Nhược điểm: Kiểm soát gián tiếp.


   Lựa chọn: Phương thức cá thể, khi khả thi hoặc hiệu quả chi phí hợp lý; Phương thức tập thể khi, phương thức cá thể không khả thi hoặc hiệu quả chi phí bất hợp lý.

 

TỔ CHỨC QUẢN LÝ TẬP THỂ QUYỀN SAO CHÉP (RRO)

 

q  RRO là gì?

Các tổ chức quản lý quyền sao chép, thành viên cuả Hiệp hội quốc tế  (tên gọi  tắt là FRRO) xây dựng một mối liên kết giữa những người có quyền tài sản trong quyền tác giả  và những người sử dụng hợp pháp tác phẩm được bảo hộ; Là một tổ chức tập thể đại diện cho các tác giả, các nhà xuất bản và những người sử dụng tác phẩm,các tổ chức quản lý quyền sao chép (Viết tắt là RRO) phục vụ cho các đối tượng vừa kể trên và nhìn chung, hoạt động của họ có ích cho xã hội.


q  Khái quát

Nằm trong khuôn khổ chung của quản trị và tổ chức quản trị tập thể quyền tác giả  


q  Đặc thù

§    Hình thức thể hiện tác phẩm

o    Viết

o    Đồ họa

q  Tác phẩm và tác giả

§   Văn học, nghệ thuật

§   Khoa học, kỹ thuật, công nghệ

§   Giáo dục, đào tạo

§   Thông tin, báo chí

§   Văn hóa, xã hội

§   Giải trí


q  Người sử dụng chủ yếu

§  Tổ chức giáo dục, đào tạo

§  Tổ chức nghiên cứu

§  Thư viện, lưu trữ

§  Cơ quan, tổ chức công

§   Tổ chức xã hội

§   Doanh nghiệp

§   Cơ sở sao chụp (photocopy)

 

q   Hình thức cấp phép

§   Cấp phép chung

 

HIỆP HỘI QUYỀN SAO CHÉP VIỆT NAM (VIETRRO) – TỔ CHỨC QUẢN LÝ TẬP THỂ QUYỀN SAO CHÉP


q  VIETRRO là ai


VIETRRO là tổ chức đại diện tập thể quyền theo quy định tại Điều 56 Luật Sở hữu trí tuệ. Được thành lập theo quyết định số 260/QĐ- BNV ngày 29 tháng 03 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ.


q  Mục đích


Là tổ chức đại diện cho người nắm giữ quyền, là cầu nối giữa người nắm giữ quyền và người sử dụng tác phẩm, vừa phục vụ lợi ích của người nắm giữ quyền, người sử dụng, vừa phục vụ lợi ích chung của xã hội.


q Lĩnh vực và phạm vi hoạt động của VIETRRO


§  Quản lý tập thể quyền sao chép tác phẩm trong quyền tác giả nhằm khai thác giá trị kinh tế của tác phẩm trên cơ sở ủy quyền của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả theo quy định của pháp luật.

§  Quản lý quyền sao chép tác phẩm, cụ thể là sao chép dưới hình thức sao chụp và sử dụng số, sau khi tác phẩm đã được xuất bản dưới hình thức ấn phẩm hoặc số hóa.

§  Gia nhập tổ chức quốc tế liên quan, liên kết hoặc hợp tác với tổ chức nước ngoài tương ứng cùng lĩnh vực, để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thành viên.


 Chức năng chính của VIETRRO

 

  • Nhận uỷ thác để hỗ trợ các chủ thể quyền
  • Cấp phép sử dụng thu tiền thù lao 
  • Thu thập thông tin sử dụng
  • Phân phối tiền thù lao cho các chủ thể quyền

q  Vai trò của VIETRRO

 

§  Đối với người nắm giữ quyền  

 

VIETRRO là đại diện cho người nắm giữ quyền để khai thác giá trị kinh tế của các tác phẩm mà họ ủy quyền, thông qua việc cho phép sử dụng tác phẩm dưới hình thức sao chụp và một số hình thức sử dụng số, bao gồm sao chép số và sử dụng trên Internet.

Người nắm giữ quyền mà VIETRRO phục vụ rất đông đảo, bao gồm giới tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả, trong đó có các nhà xuất bản, kể cả ở trong nước và ở  nước ngoài.

 

§  Đối với người sử dụng

Với cơ chế cấp phép tập thể, VIETRRO tạo điều kiện để người sử dụng tiếp cận một cách hợp pháp, thông qua một đầu mối, với chi phí tương xứng mức độ sử dụng thực tế, tới một khối lượng tư liệu cực kỳ lớn, đa dạng về hình thức, phong phú về nội dung, không phải đối mặt với nguy cơ có thể bị khiếu kiện về hành vi xâm phạm quyền tác giả.

 

§  Đối với xã hội

 

Thông qua hoạt động của mình, VIETRRO gián tiếp phục vụ lợi ích chung của xã hội, có thể đóng góp quan trọng cho việc xây dựng và tăng cường nếp văn hoá tôn trọng luật pháp, bảo đảm sự lành mạnh cho thị trường xuất bản, hỗ trợ, bổ sung cho hoạt động thực thi quyền tác giả và khuyến khích hoạt động sáng tạo, đầu tư trong công nghiệp xuất bản.


 q  Nguyên tắc hoạt động của VIETRRO

 

·         Nguyên tắc tự nguyện, phi chính phủ, bất vụ lợi

VIETRRO được thành lập bởi ý chí của giới tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả, trong đó có các nhà xuất bản, thành một tổ chức xã hội nghề nghiệp. VIETRRO là tổ chức tự nguyện, tự quản, dân chủ, bình đẳng, công khai, không vụ lợi, không vì mục đích lợi nhuận, tự trang trải kinh phí, chịu sự quản lý nhà nước của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và các bộ, ngành có liên quan về phạm vi, lĩnh vực Hiệp hội hoạt động.

 

·         Nguyên tắc tuân thủ pháp luật và Điều lệ hoạt động:

 

Vietrro được tổ chức và hoạt động theo quy định pháp luật về hội và pháp luật về quyền tác giả. VIETRRO chỉ hoạt động theo quy định của pháp luật và Điều lệ hoạt động đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

 

·         Tiêu chí hoạt động công khai - công bằng - minh bạch

§  Hiệp hội đảm bảo sự công bằng, không phân biệt đối xử giữa các hội viên; giữa hội viên với chủ thể không phải là hội viên; giữa người sử dụng với nhau; giữa chủ thể trong nước và chủ thể nước ngoài.

§  Hiệp hội đảm bảo hoạt động minh bạch trước các hội viên, người sử dụng và xã hội.

·         Tiêu chí hoạt động hiệu quả

VIETRRO sử dụng các nguồn lực một cách tối ưu, đạt hiệu quả cao nhất có thể.

 

 

 

 

q  Tổ chức quản lý tập thể quyền sao chép (RROs) tạo ra tác phẩm có bản quyền cho tất cả mọi người

q  Hỗ trợ quản lý tập thể chính là hỗ trợ kinh tế, tri thức, văn hóa